Kimdir Bu Dijital Göçerler
Pandemi esnasında dijital göçer sözü uzaktan çalışmayı ifade eden moda bir tanıma dönüştü.
İnternet dünyada seyahat eden 10.2 milyon kişinin merak sebebiyle seyahat ettiklerini söylüyor. Bu kesim 2019 yılına göre %50 arttı. Covid bazılarını cezalandırmakla birlikte diğer bir kesimi yeni projeler düşünmeye itti.
Dijital Göçerler: Kim Bunlar?
Öncelikle şunu söyleyelim. Bunlar başıboş insanlar değil. Bunların %71’i tam gün çalışmakta. Yüzde 33'ünün kendi işleri var. Yüzde otuz altısı serbest çalışmakta ve diğer şirketlerle temas halindeler. Geri kalan %21'i bir şirkette tam gün mesai yapıyor.
Yaş grubu 57 ile 77 arasında olanlar çoğunlukla bu toplulukta yer almamakla birlikte sadece yüzde yirmi ikisi topluluk içinde kendine yer bulmakta.
Dijital göçerlerin büyük kısmı bu yüzyıl içinde doğanlar. Yaşları 25 ile 35 arasında olanların oranı %44 iken X kuşağı dediğimiz 42 ile 57 yaş arasında olanların oranı %23. Son olarak dijital göçerlerin yüzde %59'unun erkek olduğunu belirtelim.
Topluluk içinde evli olanların oranı %61. Dünyayı gezmek bunların tek başına oldukları anlamına gelmiyor. Evli olanların %31'i eşleri veya partnerleriyle birlikte seyahat ediyorlar.
Dijital Göçerler Ne Kadar Kazanırlar?
Haftada 46 saat çalışırlar ve yaptıkları işin cinsi büyük değişiklik göstermesine rağmen belli bir sektörün ağırlığı yoktur.
Çalıştıkları alanın %19'unu teknoloji ve IT teşkil ediyor. Eğitim ve öğretme (training) gibi sahalar daha sonra gelmekte. Eğitim sektöründe çalışanlar %10, öğretme sektöründe çalışanlar %9'u teşkil etmekteler.
Yukardaki alanlarda çalışabilmeleri için dijital göçerler iyi eğitim aldılar. Bunların %72'si bakalorya, %33'ü ise master derecesine sahipler. Çalıştıkları sektörler ve sahip oldukları diplomalar onlara rahat bir hayat sağlayabilecek kadar tatminkar maaş almalarını sağladı.
Ankete verdikleri cevaplara göre %44'ü yılda 75,000 Dolardan daha fazla kazanıyor. Sadece beşte biri yılda 25,000 Dolardan daha az gelir elde ediyor.
Dijital Göçerler Hangi Ülkeleri Tercih Ediyorlar.
Çoğunluğun tercih ettikleri ülkeler Meksika, Tayland, İspanya, Kolombiya ve Portekiz.
Ortalamada bir sene içinde 3 veya 4 ülkede kalıyorlar. Kalacakları ülkeleri seçerken dikkat ettikleri kriterler hızlı internet hizmeti, iyi iklim koşulları, bütçelerine uygun yaşam koşulları, kolay vize alabilme imkanı. Yalnızca %12'si aynı yerde 3 aydan daha fazla kalmakta.
Seyahat etmek ve dünyanın hemen her yerinde çalışmak önyargılı düşünceleri söküp atmak için insanın kendisine varoluşsal sorular sormasına neden oluyor. Dijital göçerlerin gidilen yerdeki halkla ilişki kurmakta, yaşam belirsizliği ve yalnızlık gibi sorunlarının olduğuda bir gerçek.
KURAP Kasım Ayında Toplandı
Kurumsal Acenteler Platformu KURAP Kasım ayı olağan toplantısını Alabanda Turizm evsahipliğinde İstanbul Le Meridien Otelinde gerçekleştirmiştir.
THY Corporate yetkilileri ile yapılan görüşmenin detaylarının paylaşıldığı toplantıda Eylül ve Ekim ayları ile yükselişe geçen satışların sonucu istenen teminat mektubu artışlarının sağlanmasında pandemi öncesi koşullara dönülmemesi halinde karşılaşılacak zorluklar, yeni üyelik talepleri, sektörde yaşanan ve öngörülen sorunlar ele alındı.
Toplantı ve sonrası öğle yemeği için Alabanda Turizme çok teşekkür ediyoruz .
Kurumsal seyahatler istenilen rakamların çok gerisinde
Dünya havayolu taşımacılığı sektörünün en önemli gelir kalemi olan iş seyahatleri bir türlü pandemi öncesi eski günlerine dönemiyor.
Havacılık sektörü her zaman için uçakla bir yerden bir yere gitmenin ötesine geçmiştir. Covid sonrasında ise dünyayı yeniden birbirine bağlamayı hedefleyen şirketler dahi yükselen bilet fiyatlarını karşılayamaz hale geldi.
Mesela, dünyanın en uzun rotalarından biri olan New York ve Sidney arasındaki business sınıf uçuşların fiyatı pandemi öncesine göre iki - üç katına çıkarak 20 bin dolar seviyesini görebiliyor.
Bloomberg’in haberine göre kurumsal seyahat yönetimi firması CWT'nin Başkan Yardımcısı Nick Vournakis konuya ilişkin açıklamasında "Açıkçası uçak yolculuğuna olan talep arzı aşıyor. Bu durum bilet fiyatlarını yukarı çekmekte. Bir noktada şirketler bu artış nedeniyle artık yeter diyecekler" şeklinde konuştu.
Seyahat pazarı sıkılaştı
Covid kısıtlamaları tüm dünyada hafifledikçe, havayolu şirketleri filolarını yeniden eski sayısına tamamladı. Ancak talebin artan iştahını karşılayacak personel bulmak zorlaştı. Yüksek yakıt maliyetleri ise bilet fiyatlarının artmasında bir başka unsur.
CWT ve Küresel İş Seyahati Derneği'ne göre uçak biletleri fiyatları 2022'de %45 arttı. Gelecek yıl %6,2 daha artacak. Seyahat danışmanlığı şirketi TripActions, ABD kaynaklı rezervasyonlarda business sınıf bilet fiyatlarının Ocak ve Ağustos aylarında % 52 arttığını, bu artış oranının ekonomi ve premium ekonomi sınıfında daha yüksek olduğunu söyledi.
Şirketlerin yükselen maliyetlere direnmesi nedeniyle, kurumsal seyahatler henüz pandemi kaynaklı kilitlenmelerden kurtulamamış olan zayıf bir zemine geri döndü. Bu havayolları için kötü bir haber. Seyahat yazılımı yapan Trondent Development’a göre, iş seyahatleri bir havayolu firmasının kârının %75'ini temsil ederken diğer yolculardan elde edilen kar oranı ise sadece %12.
Kurumsal seyahat yönetimi şirketi FCM’in Küresel Genel Müdürü Marcus Eklund, “Firmaları harcama konusunda olağanüstü bir farkındalık içinde görüyoruz” açıklamasında bulundu.
Şirketler ekonomi sınıfı biletlere döndü
Meslektaşlarını Bangkok'taki bir şirket toplantısına uçurmak için ücretleri kontrol etmek zorunda kaldığını belirten Sidney merkezli yönetim danışmanı Dhruv Sharma, business sınıf bilet için kişi başı 6.000 Dolar ödemektense ekonomi sınıf biletleri tercih ettiğini söyledi.
Sharma, meslektaşlarının %20'sinin ekonomi sınıf tercihi nedeniyle toplantıdan çekilmesini bekliyor.
Microsoft’un Kurucu Ortağı Bill Gates 2020’nin sonunda pandeminin ardından iş seyahatlerinin yüzde 50’sinden fazlasının yok olacağını söylemişti. Ancak Qantas Airways CEO’su Alan Joyce, olası düşüşün %15'den fazla olmayacağı görüşünde.
Dünyanın dört bir yanındaki projelerde çalışan Boston merkezli danışmanlık firması Refine and Focus, pandemiden önce bile gereksiz seyahatler için ödeme yapmaktan kaçınıyordu. Artan uçak bileti fiyatları ve giderlerdeki enflasyonist artış, tüm şirketi neredeyse tamamen iş seyahatlerinden uzaklaştırdı.
Firmanın eş başkanı Purnima Thakre, “Seyahat etmeyi neredeyse bıraktık. Herhangi bir proje için, uçak biletlerine para harcamaktansa çalışanlarımıza daha iyi ödeme yapmayı tercih ediyoruz” dedi.
Bilet fiyatları uçtu
Bilet fiyatları birbirinden oldukça farklı ve bazı rotalar için diğerlerinden daha abartılı bir şekilde fiyatlandırılıyor. Delta Air Lines ve British Airways firması, seyahat portalı kayak.com'a göre, önümüzdeki ay Londra-New York arası business sınıf mevki için 10.000 dolardan fazla ücret talep etmeye hazırlanıyor.
Singapur Havayolları ile Londra-Sidney arası business sınıf uçuşlar yaklaşık 12.000 dolara satılıyor. Pazarın zirvesine daha yakın olan Qantas ve United Airlines New York - Sydney business koltukları için 22.000 dolardan fazla para istiyor.
Kurumsal seyahat harcamalarıyla ilgili hedef tarih ötelendi
Küresel İş Seyahati Derneği'ne göre, pandemi öncesi 1,4 trilyon dolarlık kurumsal seyahat hacminde 2026 yılına kadar herhangi bir toparlanma gerçekleşmeyecek. Dernek daha önceki tahmininde 2024 yılında toparlanmanın gerçekleşeceğini öngörüyordu.
American Express Global Business Travel Halkla İlişkiler Başkanı Martin Ferguson, şirketlerin seyahat bütçelerini azaltmak için havayolu sadakat programlarından ziyade fiyata göre uçuş seçtiklerini söyledi.
Southwest Airlines geçen hafta iş seyahatlerinde yavaş da olsa bir toparlanmaya işaret etti ve segmentten elde edilen gelirin bu yıl Temmuz ve Ağustos aylarında %26 arttığını, bu artışın 2019'un aynı aylarına kıyasla %32 daha az olduğunu açıkladı.
American Airlines CEO'su Robert Isom bu ay yaptığı açıklamada, yatırım bankacıları gibi büyük kurumsal müşterilerden elde ettikleri gelirlerin yaklaşık %75 oranında iyileştiğini ve küçük işletmelerin segmentteki toparlanmayı geciktirdiğini söyledi.
Seyahat için veri sağlayıcısı OAG'ye göre, küresel olarak uluslararası uçuşlardaki kapasite hala 2019 seviyelerinin %25 altında.
IATA Wings of Change Europe İstanbul’da Toplandı
IATA (Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği) IATA Wings of Change Europe etkinliğinin üçüncüsünü Madrid ve Berlin’den sonra bu yıl Pegasus ev sahipliğinde İstanbul’da düzenledi.
Etkinliğe Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan, IATA Yönetim Kurulu Başkanı ve Pegasus Havayolları Yönetim Kurulu Başkan Vekili Mehmet Nane, IATA Genel Müdürü Willie Walsh ve Pegasus Havayolları CEO’su Güliz Öztürk, Türkiye’den ve birçok ülkeden hükümet yetkilileri, sektör temsilcileri ve havacılık profesyonelleri katıldı .
Etkinliğe ve Rahmi Koç Müzesinde gerçekleşen akşam yemeğine KURAP’dan (Kurumsal Acenteler Platformu) Moris Kohen Kasar, Hande Arslanalp ve Tarık Sökmenoğlu da katılım göstermiştir .
Pandemi sonrası çevresel ve finansal sürdürülebilirlik, kapsayıcılık, dijitalleşme, çeşitlilik, geleceğe dönük öngörüler, inovasyon gibi konuların irdelendiği etkinlik büyük ilgi gördü.
Airbnb Turistik Destinasyonların Yığınlaşmasından Neden Sorumlu?
"Trastevere'de kendinizi başka bir Romalı gibi kaybedin" "Paris'te Latin Köşesindeki küçük cafeyi mutlaka görmelisiniz" Bu tip işbirlikçi iddialarla Airbnb gibi platformlar dijital dünyada turist destinasyonlarının imajını yaratmakta.
UOC'ye bağlı Ekonomik ve Ticari Çalışmalar yapan inceleme grubu tarafından Airbnb gibi bazı platformların paylaşımlarında bir turistin görüşü yerine paradoksal olarak sanki yerel halktan biriymiş gibi gerçek olduğu duygusunu yaratıp orada yaşayanların asıl isteklerini göz ardı ederek ve orada yaşayanların kimliklerinin avantajını kullanıp turistlere tavsiyede bulunarak konuyu ticarileştirdiği ortaya konuldu.
UOC'nin Ekonomi ve İş İdaresi Fakültesi'nde profesör olan ve NOUTUR Araştırma Şirketinde yapılan araştırmada görev alan Lluis Garay; "Airbnb'in turistleri bir şehre çeken platformlardan en önde gideni olduğunu gördük. Özellikle Airnbn gibi platformların iş yaptıkları yerlere insanları yönlendirmek için kendi sitelerinde çıkarcı duyurular yaptığını anladık" şeklinde görüş bildirdi.
Airbnb ile ilgili Data Araştırması
NOUTUR grup yıllardır Airbnb gibi platformların reklamını yaptıkları şehirlerdeki etkisini araştırdı. Bu yeni araştırmanın ana hedefi bu gibi platformların turistik destinasyonların imajını nasıl geliştirdiği üzerineydi. Bunu anlamak için araştırma grubu daha önceki çalışmalarında geliştirdikleri bir metodolojiyi izlediler. Araştırmada 24,000 Airbnb kullanıcısının 500 adet yakın mesafe yerleşimlere gittiklerinde aktardıkları izlenimler üzerinde durdular.
Çalışmada özellikle gidilen yerlerle ilgili kullanılan algısal ve duygusal tarifleri sınıflandırdılar. Sonunda Airbnb’nin gidilecek yerlerle ilgili yaptığı yorumların, reklamların ve yazdıklarının turistleri gidilen yerde ikamet etmeğe teşvik ettiği ortaya çıktı.
Bağlantı Uzmanları
Sürdürülebilir Turizm ve ICT’nin akademik direktörü Soledad Morales Airbnb’nin son derece kurnaz bir biçimde destinasyonlardaki ev sahiplerini kullanarak turistleri oraya bağlamak için elindeki her türlü medyayı kullandığını ifade etti.
Morales’in altını çizerek söylediklerine bakalım. “Tavsiye etme babında şirket gidilecek yerlerdeki mülk sahiplerinin Airbnb’den bağımsız gibi gözükerek turistlere orada uzun süre kalmayı önermelerini teşvik etmekte. Airbnb gibi platformlar kiralanacak evlerin sahiplerini adeta bir büyükelçiye dönüştürerek yöreyi markalaştırmakta ve şirketin felsefesini misafirlere empoze etmekte kullanmaktadırlar.
İlginç bir şekilde, Airbnb her destinasyon için rehber kullanmaz. Sadece en fazla ziyaret edilen ve turizme doymuş şehirlerin yakınındaki yerler için her durumda rehber kullanırlar. Morales bunun açıklamasını şöyle yapıyor. “Bu davranış tarzı sömürgeci bir vizyona sahiptir. Dünyada en çok ziyaret edilen ve coğrafi olarak kuzey yarım kürede olan yirmi kadar şehri hedefler. Afrika kıtasındaki şehirler buna dahil değildirler.
Destinasyonların Klişelenmiş Görünümleri
Bu çalışmanın varmış olduğu ana sonuçlardan biri turist destinasyonlarının Airbnb tarafından yayılan bir çok görüntüsünün şablon olarak hemen her şehirde olan aynı dükkanlar, aynı sokaklar, aynı meydanlar olduğu şeklindedir.
Şaşırtıcı bir başka sonuç ise Airbnb’nin reklamlarında, broşürlerinde bir tek güvenlik kuralına bile yer vermemesidir. Bunu adeta teyit eder biçimde pandemi sırasında Airbnb’nin stratejisi insanları bulundukları şehrin yakınlarına gidip harcama yapmaya teşvik etmesidir.
Yolda Teknoloji Kullanımı
Günümüzde teknoloji günlük hayatımızın bir parçası. Sabah kalktıktan akşam yatana kadar navigasyon uygulamaları bize randevularımıza en çabuk nasıl gidebileceğimizi gösteriyor. Bir çok kişi onsuz yaşayamıyacaklarını söylemekte. İnsanlar seyahat ettiklerinde teknolojinin bundaki etkisi acaba ne oranda? Çevirimiçi seyahat platformu Urlaubspiraten Almanya'da 1,000 den fazla gezgine 2022 yazında dijital dünyadan ne ölçüde faydalandıklarını sordu. Cevaplayanların yüzde doksanı seyahatlerinde akıllı telefonlarına bağlı kaldıklarını söylediler.
Seyahat Planı - Akıllı Telefonsuz Hiç Bir Şey Yürümüyor
Anketi cevaplayanların neredeyse yarısı (yüzde kırk yedi) yaz seyahati için aramayı çevrimiçi olarak yaptıklarını söylediler. Yüzde otuz ikisi tatillerini bütçelerine göre ayarladıklarını ifade ettiler. Seyahat edenlerin bir çoğu daha önce gitmedikleri ancak döndükten sonra memnun kaldıkları yerlerde tatillerini geçirdiler. Yüzde 23 lük kısım ise daha önce gittikleri yerleri tekrar ziyaret ettiler.
Seyahat edenlerin beşte biri arkadaş veya aile yakınlarının tavsiyelerine uydular. Yaşları 25'e kadar olan Z kuşağı çoğunlukla gideceklerin yerin kararını fiyatlara göre verdi. Bu kuşağın bir kısmı daha önce gittikleri yeri seçtiler. Yaşları 42 ile 57 arasında olan X kuşağı ise geçtiğimiz yaz macera yaşamaktan uzak durup önceki tecrübelerine göre davrandılar.
Tatilden keyif almak seyahatin en önde gelen amacıdır. Aktivite planı yaparken ankete cevap verenlerin yüzde altmış ikisi internetteki görüşlere göre hareket ettiklerini, yüzde otuz biri akıllı telefonlarındaki seyahat aplikasyonlarından, yüzde yirmi sekizi ise daha önce gitmiş oldukları yerleri tavsiye eden aile bireylerinden veya arkadaşlarından dolayı seçim yaptıklarını söylediler.
Ankete katılanların dörtte biri önceden tatil planlamadıklarını, sosyal medyanın ve sonradan rehberlik mesleğini seçen okul arkadaşlarının yönlendirmesiyle anlık olarak hareket ettiklerini belirttiler. Genç olan Z kuşağı planlarını TikTok ve Instagram’dan elde ettikleri verilere göre yapıyor. Bu kuşağın bütündeki payı %38 gibi yüksek bir oran. Yüzde on ikiyi oluşturan orta yaş grubunun sadece %12’si dijital platformlardan yararlanıyorlar.
Ankette ortaya çıkan bir başka veri ise kadınların tatil planlarında erkeklere oranla daha fazla sosyal medyayı kullandıkları. Bir başka anket sonucu ise turist rehberlerinin daha çok X kuşağından çıktığı şeklinde.
İçinde bulunduğumuz yıldaki rezervasyon tarzı diğer yıllardan daha farklıydı. Tatil esnasındaki aktivitelere katılmak için önceden rezervasyon yapanların oranı %42 iken, tatil yerine gidene kadar rezervasyon yapmayıp katılmak istedikleri aktiviteye tatil yerinde karar verenlerin oranı yüzde elli sekiz olarak ortaya belirdi.
Tatil Aktivitelerini Destekleyen Uygulamalar
Akıllı telefonlara ilave olarak seyahat edenler diğer teknik aletlerden de faydalanmak istiyorlar. Daha uzun pil ömrü için şarj aletlerini, akıllı saatleri ve taşınabilir bluetooth hoparlörleri faydalı buluyorlar. Burada da tercihler yaş kuşağından, yaş kuşağına değişmekte. Z kuşağına göre fotoğraf makinesi ve diz üstü bilgisayarlar önemliyken, X kuşağı tatilde diz üstü bilgisayar yanında elektronik kitap okuyucuya da rağbet ediyor.
Katılımcıların yüzde otuz sekizi uzaktan çalışma fikrine sıcak bakıyor. Bu dünyanın her hangi bir yerinde ve hatta seyahat anında dahi olabilir. Seyahat tarihlerini esnek hale getirdiklerinde daha ucuz uçak bileti ve otel odası bulabiliyorlar. Seyahat etmek 2022 de teknoloji sayesinde çok daha kolaylaştı.
Tatilde Dijital Detoks
Tatilde ankete katılanların sadece %26’sı akıllı telefon, tablet gibi elektronik aletlerden uzak kaldıklarını söylediler. Buna rağmen zaman geçtikçe genç kuşağın tatilde elektronik aletlerini kapatmak istediklerini anket sonuçları ortaya koydu. Z kuşağının %34’ü son tatillerinde dijital detoks yaptıklarını ifade ettiler.
Kurap Ekim Ayında Toplandı
Kurumsal Acenteler Platformu ( KURAP ) Ekim ayı olağan toplantısını Arkas Turizm ev sahipliğinde gerçekleştirdi.
Türk Havayolları Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Ahmet Bolat’ın makamında gerçekleşen toplantı detaylarının üyelerle paylaşımı, pandemi sonrası acentelerin tüm ürünlerindeki talep artışı sonucu oluşan yetişmiş işgücü sorunları ve KURAP tarafından geliştirilebilecek çözüm önerileri, yeni üyelik talepleri ve birinci yılını tamamlayan başarılı aylık bülten ve sosyal medya çalışmaları toplantının gündemini oluşturdu.
Toplantı 16 Ekimde İzmir Gastrofest’e katılım dileği ile sona erdi.
Mesleki paylaşımların ve ortak sorunların güzel bir dostluğa dönüştüğü hafta sonu organizasyonu ve ev sahipliği için Arkas Turizme teşekkür ediyoruz .
Tiktok Destinasyon Markalaşmasında Pazarlama Unsuru Oldu
TikTok’u anlatmaya gerek yok. Pandemi sırasındaki kapanma sonrası TikTok en fazla kullanılan sosyal medya platformu haline geldi. TikTok, kullanıcıların yarattığı ve geniş bir toplulukla paylaştığı kısa video formunda bir platform. Şimdilerde destinasyonların markalaşmasında da kullanılıyor.
TikTok içeriğinde matematik formülünden komediye, danstan film kritiklerine, dudak senkronizasyonundan bilgisayar ipuçlarına kadar bir çok şey mevcut. Ancak temel içerik alışılmadık ve eğlenceli. İlk bakışta TikTok genç nesil için eğlenceli ve oyun oynamaya yönelik gözükmekle birlikte 150 ülkeye yayılması, 1.2 milyar takipçisi bulunması ve dünya çapında 2.6 milyar içerik indirmesi nedeniyle diğer nesillerinde ilgi odağına girdi.
Rakiplerinin aksine TikTok kısa ömürlü bir trend değil. Barındırdığı içerikten dolayı bütün jenerasyonlara ev sahipliği yapmakta ve takipçilerinin kendi aralarındaki iletişimini biçimlendirmekte. TikTok bir çok firma ve marka için cazip bir iletişim kanalı haline geldi. Özellikle seyahatle ilgili konular en popüler olanı. Pazarlamacılar için TikTok seyahat edilen yerleri marka haline getirmekte artık önemli bir vasıta.
TikTok 2019 yılında kullanıcılarına ilham vermek ve cesaretlendirmek için onların dünyanın her yerine yaptıkları seyahatleri platformlarda paylaşmaları için #TikTokSeyahat kampanyası başlattı. Bu yaratıcı fikir global olarak kullanıcıların ve çeşitli turizm derneklerinin dikkatini çekti ve özel etiketler kullanarak konuşmalara katılma sonucunu verdi.
Uzağı Görme
Ülkelerin hatırlanabilir etiketler kullanarak büyümelerini sağlayabilmeleri için güçlü ve otantik hikayeler yaratmaları gereklidir. Örneğin 2018 yılında Gana'da Akufo-Addo başkanlığındaki hükümet Afrika diasporasını ülkelerine gelip yatırımda bulunmaları için bir markalaşma kampanyası başlattı. Bu kampanyanın ülke ekonomisine katkısı 1.9 milyar doları buldu.
Tiktok 2021 yılında bu markalaşma kampanyasına dahil oldu. Bu sayede kampanyaya çeşitli içerikli görüş bildiren kişi sayısı 8.1 milyona ulaştı. Dubai ile ilgili olarak TikTok'un dahil olduğu #MyDubai için 3.6 milyar öneri gelirken, #ThisisDubai kampanyası 109.6 milyon adet görüşü kendine çekti.
İtibar yaratan uzmanların destinasyonlara kimlik kazandırma ve trendi olmalarına yardımcı olmak açısından bir an önce harekete geçmeleri gerekiyor. Daha önemlisi bu trendlerin şansa dayalı değil ciddi araştırma ve izlenen stratejik metotlara bağlı olması gerekiyor.
İçeriklerin Kaynağı Olabilmek
TikTok için söylenebilecek en iyisi onun yaratıcı tabirler kullanarak hikayeler sunmasıdır. Moda ile ilgili sürekli değişen videolar yayımlayarak, bilgileri hızlıca yaymak ve ses kalitesini yükselterek, aplikasyonun hikaye anlatımını geliştirmek için bir dolu kaynaklar sunmaktadır. Bu sayede bulunduğunuz ülkenin en önemli ve heyecan verici özelliklerini tanıtma imkanı doğmaktadır.
Bir diğer fikir turistlerin seyahat ettikleri yerdeki yerel halkın diyalektinde konuşabilmeleri için düet trendinin yaratılmasıydı. TikTok kullanıcıları zaten önceden bu özellikten yararlanmaktaydılar. Onlar ülke kimliklerini daha üste taşımayı amaçlayarak her ülke için değişik etiketler yarattılar. Profesyonellerin görevi adeta bir huni sistemiden fayda sağlayarak en fazla rağbet gören tarzı bulup onları önde gelen trend haline getirmektir.
Yardımlaşma Ruhunu Yeniden Hayata Geçirmek
TikTok tek bir kişinin tekelinde değil. Platform geniş bir topluluk tarafından güç buluyor. Böylelikle ülkelerin markalaşma projesi profesyoneller, hükümet acenteleri ve vatandaşlar tarafından ortaklaşa yürütülmekte.
Dünya TikTok ile iletişim ve destinasyon alanında bir paradigma değişikliğini tecrübe etmekte olup bu alanda sınırsız imkanlar mevcut. Uzun lafın kısası destinasyon markalaşmasının başarıya ulaşması için o ülkenin insanlarının işe el atması şart.
Birileri, TikTok gibi gençlerin dikkatini başka yöne çekerek onları aralarındaki faydalı ve ciddi tartışmalardan alıkoyan platformun nasıl oluyorda seyahat destinasyonlarının ününü sağlamlaştırmak gibi tarihi bir kilometre taşı görevini yerine getirebilir sorusunu sorabilir. Bu sorunun cevabı insanlardır.
Bir Turizmcinin Seyahat Anıları - Hatay
Hatay turumuzun ilk günü öğle yemeği ve yerel lezzetlerle tanışmak için yürüyerek otelimize 150 metre mesafedeki Antikhan Restoran’a gidiyoruz. Yolda ayinlerin Türkçe ve Arapça yapıldığı Antakya Ortodoks Kilisesi'ni de görüyoruz. Yahudi Havrası kapalı olduğu için onu gezemedik. Yemek yiyeceğimiz her yerde ana yemeklerin farklı olması için menüleri çok dikkatli ayarladık. Bunun haricinde abugannuş, zeytin kekik, cevizli salata, soslu patlıcan biber salatası, humus, acılı ezme, fındık lahmacun ve peynirli pide gibi temel mezeler her restoranda servis ediliyor.
Burada Oruk, Antakya Döneri, İrmik Helvası tadacağız. Oruk, Hatay usulü içli köfte. Dış malzemesi bulgur, içinde ise ana malzeme olarak dövülmüş et ve ceviz var. Parmak biçiminde şekillendirilip yağda kızartılıyor.
Antakya dönerini sebzeli döner olarak tarif edebiliriz. Etlerin arasında patates, domates ve yeşil biber var. Çok ince bir pidenin içine konup kıyılmış kıvırcık salata ile dürüm şeklinde yeniyor. Tavuktan veya etten yapılabiliyor. Biz etli olanı tercih ettik.
Tatlı olarak yemek yediğimiz masaların hemen önündeki ateşte, tatlı ustasının müzik eşliğindeki gösterisi ile birlikte peynirli irmik helvası pişirildi ve ikram edildi.
Antakya Müzesi
Yemek sonrası dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olan Antakya Arkeoloji Müzesine gittik. Büyük bir çoğunlukla Roma döneminden kalma mozaiklerin yanında diğer arkeolojik buluntular, steller, heykeller ve lahitlerin sergilendiği bu müzenin gezilmesi için mutlaka 2 saat ayrılmalı.
Dünyanın ilk mağara kilisesinde Hz. İsa’nın havarilerinden biri olan St. Pierre M.S 29-40 yılları arasında ayinler düzenlemiş ve ilk defa burada toplanan cemaate hristiyan adı verilmiş.
Yol üzerinde bulunan Museum Otel’de kısa bir duraklama yapıyoruz. Lüks bir otel yapımı için başlatılan temel kazıları esnasında bölgenin çok değerli arkeolojik değerlere ve mozaiklere ev sahipliği yapması nedeniyle inşaat bir anda bir arkeolojik kazı alanına dönüşüyor. Mülk sahibi olan grubun büyük özverisiyle arkeolojik çalışmalardan sonra çelik konstrüksiyon üzerinde metal direkler ve platformlarca taşınıp sabitlenen kabinler bir araya getiriliyor ve sonrasında dünyanın ilk müze oteli ortaya çıkıyor. Tabanda bulunan 1050 metrekarelik mozaik, Eros heykeli ve Roma Hamamı kalıntılarının mutlaka görülmesi gerek.
Daha sonra MS. 7. Yüzyılda yapılan Anadolu’daki ilk cami olan Habibi Neccar Camisi’nin geziyoruz.
Museum Hotel
Akşam yemeğimiz otele yürüyerek 250 metre uzaklıkta şehrin en bilinen restoranlarından biri olan Konak Restoran’da. Burada çiğ köfte ve Kazbaşı (terbiye edilip ızgarada pişirilen iri bonfile parçaları) yemeğin esasını oluşturuyor. Getirilen mezelerin görünüşü çok iştah açıcı olmasına rağmen ana yemeğe yer kalsın diye sadece tatmakla yetiniyoruz, yoksa kazbaşına yer kalmayacak. Otele dönerken Köprübaşı’nda künefe yemeği planlamıştık ama ısrarlara dayanamayıp burada da künefe yiyince Köprübaşı molasını erteliyoruz.
Ertesi gün türlü türlü börekler, çörekler, yerel peynir ve zeytinlerden oluşan mükemmel bir kahvaltı sonrası otobüsle yola çıkıyoruz. Hz. Hızır ve Hz. Musa’nın Musa Dağına giderken mola verdikleri Hıdırbey köyü ve Ermeni kökenli Türk vatandaşlarının yaşadığı tek köy olan Vakıflı köyündeki mola sonrasında Akdeniz kıyısındaki Samandağ’a gideceğiz.
Vakıflı Köyü
Hıdırbey köyündeki pazarda her türlü kuruyemişin satıldığı küçük dükkanlar var. Vakıflı Köyünde ise kadınlar kooperatifleşmişler. Organik reçel ve zeytinyağı satıyorlar. Özellikle incir ve turunç reçelleri çok lezzetli.
MÖ 1.yy’da sel sularının drenajı için yapılan Titus Tüneli ve kaya mezarları ile bilinen Beşikli Mağara’yı geziyoruz. İskorpit Restoran'da verdiğimiz öğle yemeği molasında deniz mahsulleri ve balık yiyeceğiz. Mekan sahibinin balık avına çıkan 4 tane balıkçı teknesi var ve kendisi aynı zamanda deniz mahsulleri ve balık ticareti yapıyor. Burada bizi ev yapımı turşular, bahçeden sabah toplanmış domates, salatalık ile ızgara jumbo karides ve deniz levreği bekliyor. Yine bahçeden taze toplanmış meyvelerle yemeği sonlandırıyoruz.
Uzunçarşı
Hz. Musa ile Hz. Hızır’ın buluştukları kayanın üzerinde bulunan türbesinin ziyareti sonrasında Antakya’ya dönüyor ve Uzunçarşı’da alışveriş molası veriyoruz. Defne sabunu, nar ekşisi, biber salçası, kırma zeytin, yerel peynirler, ceviz, badem alışverişi sonrasında Çınaraltı’nda Yusuf Usta dillere destan künefesini tadıyor, çay içiyoruz. Burada künefe odun ateşinde ağır ağır pişiriliyor. Künefenin içinde bulunan peynirin uzaması ( sünmesi ) çok önemliymiş. Peynirin kalitesini gösteriyormuş.
Odun ateşinde künefe
Akşam yemeği için şelaleleriyle ünlü Harbiye’ye hareket ediyoruz. Eski dönemlerde buranın ismi Dafne. Dafne Tanrı Apollon’dan kaçmak için Defne Ağacına dönüşen bir su perisidir. Şelale gezintisi yapıyor sonrasında çay molası veriyoruz. Hanımlar için ipekli kumaş molasından sonra Kule Restaurant’ta akşam yemeği yiyoruz. Saç Oruğu, organik beslenmiş tavuktan hazırlanan terbiyeli şiş, katıklı ekmek, kuzu pirzolası ana lezzetleri oluşturuyor.
Hiçbirimiz bu kadar tok iken yatmak istemeyip Asi nehri kenarında bulunan Atatürk Parkında sıkı bir yürüyüş sonrası otele dönüyoruz.
Harbiye
Turumuzun üçüncü gününde gruptaki katılımcılardan birinin kuzeninin yaşadığı yer olan Üzümdalı köyünde köy sofrasına davetliyiz. Çiftliğin avlusuna tüm katılımcılar ve aile fertlerinin oturabileceği upuzun bir masa hazırlanmış. Masa üzerinde bahçeden yeni toplanmış domates, salatalık, sivri biber, maydanoz, dereotu, ev yapımı reçeller, kendi mandıralarından peynir, yoğurt ve ayran var. Evin hanımı ve yardımcıları tandırda biberli ekmek yapıyorlar. Meyve yemek isteyenler ise bahçedeki dut ve erik ağaçlarında kendin topla kendin ye uygulamasına geçtiler. Karınlar doydu ama gözler hala aç. Bu kadar taze ve lezzetlisini bulamayız düşüncesindeler.
Titus Tüneli
Akşamüzeri dönüş uçuşlarımız var ama hala tepsi kebabı yiyemedik. Bu nedenle servis bitmeden Uzunçarşı Pöç Kasabı ve Kebapçısına gidip lahmacun ve tepsi kebabını da tatmalıyız. Tepsi kebabı ile Kağıt kebabının malzemeleri ve yapılış şekli aynı. Tepsi kebabında ilaveten salça var ve bu da kebabı biraz daha sulu hale getirirken kağıt kebabı kendi yağında piştiğinden biraz daha kuru oluyor.
Üç günde kültür ve kadar çok şey gördük ve yedik ki, inanılmaz. Ertesi sabah yazışma grubumuzda kim kaç kilo almış diye bir araştırma yaptık. En az yiyenler bile iki günde bir kilo almışken, boğazına düşkün arkadaşlarımızdan bazıları üç kilo almışlar. Ne yapalım gülü seven dikenine katlanır…
Arkadaşımız Orhon Atameriç'e teşekkürlerimizle
En İyi 10 Restoran
10- Le Calandre - Rubano, İtalya
Detaylara azami özen gösterme : Burada yemek pişirme sanatı tüm hislere hitap edecek şekilde yıllar boyudur süre gelmektedir. Le Calandre Restoranda aromalar, baharat, kıvam ve belli başlı yağlar eski hatıraları canlandırmak için tercih edilen malzemeler.
Tekniğin duygu ile buluşması. İki tadım menüsü mevsim geçişlerine adapte olmak için dönüşümlü olarak servis ediliyor. Her iki menü de mutfaktan gelen felsefeyi ve araştırmayı yansıtmakta. Bu noktadan hareketle kapari tozu içeren filtre kahveli rizotto, beyaz trüflü havyar ançuezi gibi aromatik ve iştah kabartıcı tadların birlikte mükemmel bir eşitlik sağlaması amaçlanıyor. Bir başka tabak ise kivi ve yosun soslu, yaban mersinli ve erikli ekmek parçalarının içinde bulunduğu tekir balığı tostu. Bu tabak karada ve denizde yetişen sebzelerin mükemmel yakınlığını sağlamak için yaratılmış.
9- Quintonil - Mexico City
Değişmeyen yaratıcılık : Quintonil 2022 de 10.yılını kutladı. Restoran şefi Jorge Vallejo Meksika mutfağının sınırlarını zorlarken eşi sıra dışı içkilerle ziyaretçilere mükemmel bir ev sahibeliği gösteriyor. Taze ve geleneksel Mexica tadlarına odaklanan Quintonil hızla klasik olma peşinde.
Rainbow’u mutlaka tadın : Rainbow yeşil çeşni otlarının bazı yemek ve içeceklerde ön plana çıkmasıyla ismini aldı. Quintonil Restoran benzersiz bir yaratıcılık örneği vererek bunu yemek masasına taşıdı. Tadım menüsü mevsimsel örnekler içermekte. Yeşil mole ve mavi mısır tostadası içinde deniz örümceği veya kaktüs sorbesi gibi. Veya à la carte menüde geleneksel recadososlu ağır ateşte pişmiş öküz kuyruğu veya karınca havyarı ve Meksika baharat otu cipsleriyle servis edilen alazlanmış avokado gibi. Yemeklerde kullanılan bir çok içerik restoranın kendi bahçesinden getirilmekte.
8- Lido 84 - Gardone Riviera, İtalya
Özelliği ne? Kuzey İtalya’nın harikulade manzaralı Garda Gölü kenarında kurulu Lido 84 Riccardo ve Giancarlo Camanini kardeşlerin yönetiminde müşterilerine tat ve misafirseverlik ziyafeti sunmakta.
Menüde neler var? Biri klasik diğeri yaratıcı olmak üzere Lido 84’ün 2 ayrı menüsü var. Her iki menüde de Garda Gölü civarının kırlarından toplanan yeşillikler önde geliyor. En sevilen tabaklardan biri Garda limonuyla yapılan adeta hava kadar hafif Torta di Rosa. Bir diğeri permasanlı patılacan. Restoranın yıldızı ise pecorino peyniri ile birlikte domuz mesanesi içinde pişirilen ve teatral biçimde masada servis edilen cacio e pepe en vessie- düdük makarna.
7- A Casa do Porco - São Paulo
Domuz yemeklerinin evi : A Casa de Porco'nun hem tadım hem à la carte menüsünde domuzun her yerinin yer aldığı tabakları bulmak mümkün. Restoran son zamanlarda mantar suşisi ve peynir cipsi gibi orjinal menüdeki yemekler kadar lezzetli vejeteryan seçenekleri misafirlerin siparişine sundu. São Paulo'nun merkezinde bulunan restoran Jefferson ve Janaina Ruedas çifti tarafından işletilmekte.
Çiftlikten şehire: Ruendas'ların imza yemeği Jefferson'un şehrin kırsal kesimindeki São José do Rio Pardo bölgesindeki çiftliğinden gelen malzemelerle yapılan domuz etinin sebze ile birlikte yer aldığı Da Roça para o Centro. Bir ısırımlık tadımların arasında domuz gıdısından yapılan suşi ile domuz sosisiyle getirilen pancarlı pancetta var. Ana menüde ise sekiz saat odun fırınında pişen sebze garnitürlü domuz eti bulmanız mümkün.
6- Asador Etxebarri - Atxondo - Bask Bölgesi - İspanya
Konum ve dekor: İspanya'nın Bask bölgesinde, yeşil bir dağın eteğinde inşa edilen, 1990 yılından beri bu rüstik taş binada yer alan Asador Etxebarri müşterilerine yemeklerinin yanı sıra nefis bir doğa manzarası sunmakta.
Odun ateşiyle ilgili her şey: Basklı şef Victor Arguinzoniz basit malzemelerden inanılmaz tatlar yaratıyor. Mutfakta yükseklikleri ayarlanabilen altı tane ızgara var. Restoranın odun ateşiyle 750 dereceye kadar ısı veren fırını var. Balık yemeklerinde meşe odunu, et yemeklerinde asma gövdesi kullanılıyor.
Menüde ne var? Restoran yakın çevresinde yetişen ürünleri kullanmayı hedeflemiş. Ev yapımı domuz sucuğu, ançüez, manda sütünden peynir, Palamos'tan getirilen taze ve iri karides ve dana külbastı menülerinde yer alanlardan bazıları. Tatlı olarak az yağlı sütten yapılan, frambuazla takdim edilen dondurma mutlaka tadılmalı.
5- Pujol - Mexico City
Günün tabağı: Pujol Restoran 7 kap tadım menüsü sunuyor. Seçmeler mevsimsel olarak değişirken geleneksel Mexica mutfağının iç içe iki tarzına göre yapılıyor. Tarzlardan biri olan Mole Madre (Ana Sos) 2,500 gün yaşladırılıyor. Bu sosta haşlanmış körpe mısır taneleri ve chicatana karıncası mayonezi kullanılmakta.
Taco zamanı: Pujol'un taco barının çeşitleri zengin. Tarakla beraber içinde avacado, zencefil ve biftek eti otu olan taco, haşlanmış Japon pirinci, sarıkuyruk balığı olan kabak çiçekli taco gibi.
4- Diverxo - Madrid
Çılgınlık gösterisi: Restoran adım başı karşılaşılan sürprizlerle dolu Diverxo'da yemek yemek şef Munzo'nun sınırsız hayal dünyasına girmek gibi bir şey. Oniki kap tadım menüsünün içinde haşlanmış yılan balıklı noodle, tereyağlı çörekle birlikte yaban tavşanlı katsusando veya içinde suşi pirinci bulunan Goa sahilinden çıkarılmış ıstakoz tandırı gibi tabak üstünde bir sanat eseri sunulmakta.
Tatlıya karşı tuzlu: Şef Munzo tuzlunun bittiği yerde tatlı başlar düşüncesine katılan şeflerden değil. Bu nedenle tatlı çeşitleri sürprizlerle dolu. Yemek sonrası ikram edilen pirinç pastasının içinde süzme peynir, parmesan ve hatta fesleğenli tom khai çorbası var.
3- Disfrutar - Barcelona
Neden gitmeli? Disfrutar kelimesinin karşılığı keyif almak. Disfrutar Restoran dünyada sınırları zorlayan, sürprizler sunan, en lezzetli deneyimleri yaşatan restoranlardan biri. Sıralamaya 2018 yılında dünyanın en iyi 50 restoranı arasında 18. olarak girmiş. Ve günümüzde insanın aklını başından alan gastronomik sunumlarıyla 3. sıraya yükselmiş. Tadım eksperleri menüde yer alan çeşitlerin yaşattığı deneyimi lunapark hız trenine binmeye benzetiyorlar.
El Bulli'nin mirası: Restoran şefleri Castro, Casañas ve Xatruch daha önce El Bulli Restoranda kullandıkları çağdaş teknikleri ve hayret uyandıran birleşimleri Disfrutar'da da kullanmışlar. İçine havyar ve ekşi krema doldurulmuş panchino (kabarık çörek) veya yılan balıklı ve antep fıstıklı pesto yiyenleri mutlu etmek ve heyecanlandırmak için yaratılan tadımlıklar.
2- Central - Lima
Peru mutfağı : Yıllar süren araştırmaların birikimiyle Virgilio Martínez Véliz ve kız kardeşi Central Restoran'ın tabaklarına inanılmaz bir renklilik getirdiler. Tadım menüsünde tarak, mürekkep balığı, Amazon nehrinden getirilen midyenin yanı sıra domuz göbeği ve keçi ensesi gibi deniz ve kara ürünlerinden iştah açıcı örnekler var.
Sürdürülebilirlik: Central Restoran'ın menüsü Peru ekosistemini en iyi şekilde temsil ederken aynı zamanda ciddi biçimde sürdürülebilirliğe odaklanıyor. Geri dönüştürme, kompostlama ve artık yemekleri doğaya kazandırma şef Virgilio Martínez Véliz'in önde gelen mottosu. Misafirler ön kapıdan restorana girdikleri andan itibaren mutfak sanatının çeşitliliğini gördükten sonra içinde 100 den fazla bitki çeşidinin olduğu restoranın bahçesini geziyorlar.
1 - Geranium
Bir Kopenhag ikonu: Geranium Restoran muhteşem Fælledparken Bahçesine yukardan bakan 8. katta yerleşik. Mevsim değişikliklerine göre Kainat ismini verdikleri 20 kaplık tadım menüsü en az 3 saat sürmekte. Tadım menüsü iştah açıcılar, tuzlu ve acılı çeşitler ve tatlılardan oluşuyor. Restoran 2016 yılında 3 Michelin yıldızı almış. Mükemmelliklerinin doruğuna 2022 yılında dünyanın en iyi 50 restoranı arasında 1. seçilerek ulaşmışlar.
Etsiz menü: Beş yıl önce et yemeği bırakan şef Kofoed 2022 yılında Geranium Restoran'dan et yemeklerini tamamen kaldırdı. Bunun yerine deniz mahsullerine ve Danimarka ile İskandinavya'da ki organik ve biodinamik çiftliklerde yetişen sebzelere yöneldi.
Bir sanat eseri olan İlkbahar Kainatı menüsünde sütle birlikte hafif tütsülenmiş deniz tavşanı havyarı, lahana ve elma, bira ile pişirilmiş orman mantarı, tütsülenmiş yumurta akı, çavdar ekmeği ile birlikte şerbetçiotu turşusu bulunuyor.
Şarap menüsünde ise piyasada bilinen markalar değil, özel bağlarda üretilen şaraplar yer alıyor. Alkolsüz olarak içebileceğiniz mükemmel bir içki sardunya çiçeği, havuç ve raventin karışımından yapılıyor.
